5 Cách Ba Mẹ Dạy Con Biết Chia Sẻ Với Người Khác Hiệu Quả Ngay Từ Sớm

Cẩm nang kỹ năng sống

Trong hành trình nuôi dạy con, việc giúp trẻ biết chia sẻ với người khác là một trong những nền tảng quan trọng để hình thành nhân cách và kỹ năng xã hội. Tuy nhiên, không ít ba mẹ lo lắng khi thấy con ích kỷ, không muốn nhường đồ chơi hay khó hợp tác với bạn bè.

Thực tế, chia sẻ không phải là bản năng bẩm sinh, mà là một kỹ năng cần được hướng dẫn, luyện tập và nuôi dưỡng đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác một cách khoa học, nhẹ nhàng và phù hợp với tâm lý trẻ nhỏ.

Vì sao ba mẹ cần dạy con biết chia sẻ từ sớm?

Trước khi tìm hiểu 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác, ba mẹ cần hiểu rõ vai trò của kỹ năng chia sẻ đối với sự phát triển của trẻ:

Giúp trẻ xây dựng mối quan hệ tích cực với bạn bè
Tăng khả năng hợp tác, làm việc nhóm
Phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ)
Hình thành sự đồng cảm và thấu hiểu
Giảm hành vi ích kỷ, cáu gắt

Theo các chuyên gia giáo dục, độ tuổi vàng để dạy con biết chia sẻ là từ 2–6 tuổi – giai đoạn trẻ bắt đầu hình thành nhận thức xã hội nhưng vẫn cần định hướng rõ ràng từ người lớn.

1. Ba mẹ làm gương – Cách dạy con biết chia sẻ hiệu quả nhất

Một trong những cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác hiệu quả nhất chính là làm gương mỗi ngày.

Trẻ học rất nhanh thông qua quan sát. Khi ba mẹ:

Chia sẻ đồ ăn với người khác
Nhường nhịn trong sinh hoạt gia đình
Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi
Quan tâm và giúp đỡ người xung quanh

Trẻ sẽ tự động ghi nhớ và bắt chước hành vi đó.

Lưu ý:
Ba mẹ không cần “giảng đạo” quá nhiều. Chỉ cần hành động nhất quán, trẻ sẽ hiểu rằng chia sẻ là điều bình thường và tích cực.

2. Dạy con chia sẻ thông qua trò chơi hằng ngày

Trò chơi là “ngôn ngữ” quen thuộc nhất của trẻ. Vì vậy, lồng ghép việc dạy chia sẻ vào trò chơi là một trong 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác rất tự nhiên.

Ba mẹ có thể:

Chơi trò chơi cần luân phiên lượt chơi
Cùng con xếp hình, xây nhà chung
Chia nhóm chơi đồ chơi cùng bạn
Thực hành “chia phần” khi chơi bán hàng, nấu ăn

Thông qua đó, trẻ học được:

Chờ đến lượt
Biết nhường và hợp tác
Hiểu cảm giác vui khi chơi cùng người khác

Trẻ học chia sẻ mà không cảm thấy bị ép buộc.

3. Giải thích cảm xúc để con hiểu giá trị của việc chia sẻ

Một sai lầm phổ biến là ba mẹ bắt con chia sẻ mà không giải thích lý do. Điều này dễ khiến trẻ phản kháng hoặc chia sẻ một cách miễn cưỡng.

Thay vào đó, ba mẹ nên:

Giải thích nhẹ nhàng: “Khi con chia sẻ, bạn sẽ vui hơn”
Gợi mở cảm xúc: “Nếu con là bạn, con có vui không?”
Khen ngợi đúng lúc khi con biết nhường nhịn

Việc giúp trẻ nhận diện cảm xúc của mình và người khác sẽ khiến con hiểu rằng:

Chia sẻ không phải là mất đi, mà là tạo niềm vui cho cả hai bên.

Đây là nền tảng quan trọng của trí tuệ cảm xúc (EQ).

4. Không ép buộc – Hãy cho con quyền lựa chọn

Trong 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác, không ép buộc là nguyên tắc cực kỳ quan trọng.

Ba mẹ không nên:

Ép con đưa đồ chơi khi con chưa sẵn sàng
So sánh con với bạn khác
Quát mắng khi con không muốn chia sẻ

Thay vào đó, hãy:

Cho con thời gian làm quen
Hỏi ý kiến con: “Con có muốn chia sẻ không?”
Tôn trọng cảm xúc của con

Khi được tôn trọng, trẻ sẽ tự nguyện chia sẻ nhiều hơn và học được cách đưa ra quyết định đúng đắn.

5. Khen ngợi đúng cách để củng cố hành vi tích cực

Lời khen có sức mạnh rất lớn nếu ba mẹ sử dụng đúng cách. Đây là bước cuối cùng nhưng không thể thiếu trong 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác.

Ba mẹ nên:

Khen cụ thể hành vi: “Mẹ thấy con nhường đồ chơi cho bạn rất tốt”
Nhấn mạnh cảm xúc: “Bạn rất vui khi con chia sẻ”
Tránh khen chung chung hoặc quá đà

Việc khen đúng giúp trẻ:

Nhận thức rõ hành vi tốt của mình
Muốn lặp lại hành vi chia sẻ trong tương lai
Tăng sự tự tin và lòng nhân ái

Những sai lầm ba mẹ cần tránh khi dạy con chia sẻ

Bên cạnh 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác, ba mẹ cũng cần tránh một số sai lầm phổ biến:

Ép buộc con chia sẻ mọi lúc
Dán nhãn “ích kỷ” cho con
So sánh con với bạn bè
Bỏ qua cảm xúc của con

Hãy nhớ rằng: chia sẻ là một kỹ năng – không phải mệnh lệnh.

Dạy con biết chia sẻ là hành trình dài cần sự đồng hành

Dạy con biết chia sẻ với người khác không thể đạt được trong ngày một ngày hai. Đó là một hành trình giáo dục cảm xúc lâu dài, cần sự kiên nhẫn, thấu hiểu và đồng hành từ ba mẹ.

Thông qua 5 cách ba mẹ dạy con biết chia sẻ với người khác đã chia sẻ ở trên, hy vọng ba mẹ sẽ có thêm góc nhìn tích cực và phương pháp phù hợp để giúp con phát triển toàn diện hơn mỗi ngày.